10 veelgestelde vragen over waterkrachtenergie

In een waterland als Nederland zetten we van oudsher waterkracht om in energie. Vroeger gebeurde dit met klassieke watermolens, tegenwoordig gaat dit op een moderne manier met waterkrachtcentrales. Waterkrachtenergie, energie opgewekt uit stromend water, is een duurzame energiebron: er ontstaan bij de productie geen schadelijke stoffen en de bron is onuitputtelijk. Maar hoe haal je precies energie uit water? En waar in Nederland staan er waterkrachtcentrales? Hierbij een lijstje veelgestelde vragen én antwoorden rondom waterkrachtenergie.

Hoe wordt waterkrachtenergie opgewekt?

Om energie uit water te halen heb je veel stromend water én flink hoogteverschil nodig. Naarmate het hoogteverschil groter is en er meer stromend water is, des te groter is de waterkracht. En des te meer energie je kunt maken. Om het hoogteverschil zo groot mogelijk te maken worden er stuwen in de rivier gebouwd. Een stuw houdt het water tegen, waardoor het water aan één kant van de waterkrachtcentrale stijgt. Als dit hoog genoeg staat, gaat een klep open en stroomt het water met veel kracht door een tunnel langs een modern schoepenrad. Door het water gaat het schoepenrad van de turbine draaien en de turbine zet die draaiing om in stroom. Qua principe is dit vergelijkbaar met een fietsdynamo. Een waterkrachtcentrale staat, net als een watermolen, in de rivier.

Waarom staan de meeste waterkrachtcentrales in landen met veel bergen?

Bij harder stromend water wek je meer waterenergie op. Hoe steiler een berg of helling, hoe sneller water naar beneden stroomt. Als je uit gaat van dit principe kun je ook concluderen dat bij steilere bergen of hellingen de meeste energie kan worden opgewekt. In landen waar veel bergen zijn en er dus sprake is van meer hoogteverschil, zal het water ook het hardst stromen en kun je dus de meeste waterkrachtenergie opwekken. Om een voorbeeld te geven: een land als Noorwegen haalt meer dan 90% van zijn elektriciteit uit waterkracht.

Kan er in een vlak land als Nederland wel waterenergie opgewekt worden?

Je kunt niet alleen energie opwekken door de snelheid van stromend water zoals in bergachtige gebieden, maar ook door de hoeveelheid van water. En in Nederland hebben we dan geen echte bergen, maar er zijn wél grote rivieren zoals de Maas en de Rijn. Bij de Nederlandse waterkrachtcentrales maken zogenaamde reactieturbines gebruik van de grote hoeveelheden water die in korte tijd passeren. Deze turbines zetten de druk van het vele water om in energie.

Hoe duurzaam is waterkrachtenergie?

Bij de productie van waterenergie komen er geen schadelijke stoffen vrij en water zal altijd blijven stromen. In deze opzichten is waterkrachtenergie duurzaam. De aanleg van stuwdammen hebben echter grote invloed op de omgeving, deze kunnen plaatselijke natuurgebieden en ecosystemen verstoren. In en om het water verandert de natuur, zo kunnen vissen en andere waterdieren de centrales niet tot nauwelijks passeren. Om hoge vissterfte te voorkomen moeten er visvriendelijke turbines en/of vistrappen worden aangelegd, zodat het voor vissen mogelijk is om ongestoord stroomaf- en -opwaarts te zwemmen. De waterkrachtcentrales in Nederland zijn allen voorzien van vistrappen.

Wat zijn de voordelen van waterkrachtenergie?

Waterenergie is als energiebron schoon en goedkoop. Door stuwmeren creëer je bovendien een voorraad energie, waardoor je niet zoals bij zonne- en windenergie afhankelijk bent van het weer. Ook kun je met waterkracht veel energie maken. De kosten voor de bouw van een waterkrachtcentrale zijn hoog maar daartegenover staat dat een dergelijke centrale gemiddeld ruim 75 jaar meegaat.

Hoeveel stroom levert een waterkrachtcentrale gemiddeld op?

Dat verschilt per centrale, maar om een voorbeeld te geven: de waterkrachtcentrale aan de Maas bij Alphen levert stroom voor 15.000 gezinnen. De centrale bij Maurik levert voldoende stroom voor 8.000 huishoudens.

Waar vind je waterkrachtcentrales in Nederland?

In Nederland zijn er een aantal middelgrote waterkrachtcentrales in Alphen/Lith, Maurik, Linne en Hagestein, en enkele kleine centrales in Roermond en Gramsbergen. Daarnaast bestaan er nog een aantal particuliere watermolens.

Gaat er in de toekomst meer waterkrachtenergie worden opgewekt in Nederland?

Op dit moment wordt slechts een paar procent van de totale hoeveelheid groene stroom in Nederland opgewekt met waterkracht. Als al het Nederlandse water door waterkrachtcentrales zou stromen, levert dit niet meer dan 5 procent van de totale elektriciteitsbehoefte in ons land op. Vergeleken met zonne-energie en windenergie blijft waterkrachtenergie dus een minder grote speler op het gebied van duurzame energie, maar men blijft volop nieuwe mogelijkheden onderzoeken met opwekken van energie door waterkracht. Dit gebeurt bijvoorbeeld nu aan de hand van golfenergie (door gebruik te maken van de golfbewegingen op zee) en getijdenenergie (door gebruik te maken van de stroming in het water door getijden).

Benieuwd waar de waterkrachtenergie van Powerpeers vandaan komt? Bekijk hier alle opwekkers van de 100% Nederlandse groene stroom van Powerpeers.

Meer nieuws